Waarschuwing : Voor je eraan begint, fietsen kan een ernstige verslaving worden…
Wat alvast geen aanrader is, is om meteen een fiets van 12000€ te bestellen en daarmee vervolgens een poging te ondernemen om 100km te rijden aan 30km/u gemiddeld. Maar deze zin geeft alvast een goed idee waar je allemaal wel moet over nadenken. Je hebt materiaal nodig en je hebt een plan nodig wat je juist gaat doen.
Het materiaal
Het begint vanzelfsprekend met een fiets. Welke fiets is op zich al een goeie en best wel complexe vraag. Ga je voor een racefiets om op de weg te fietsen, of wil je liever gravel paden gaan verkennen. Of ga je toch voor een mountainbike. En wil je elektrische ondersteuning, of toch maar niet? Maar de fiets alleen is niet voldoende. Je hebt ook fiets kledij nodig. Een fietsbroek, een fietsshirt, fiets schoenen, dat is het minimum. En je kan ook best wat elektronica gebruiken. Een fietscomputer met navigatie en één of andere online tool om je vorderingen bij te houden. En wat te denken van indoor fietsen? Ga je dit ook doen, of ga je enkel in de buitenlucht sporten? Heel wat opties, heel wat keuzes.
De fiets, daar begint het allemaal mee
Fietsen bestaan in alle mogelijke configuraties en in alle mogelijk prijsklassen. Er zijn fietsen om enkel op verharde wegen te fietsen, er zijn fietsen om bossen en landwegen mee te verkennen. En er zit nog vanalles tussenin. Er zijn fietsen in staal of aluminium, er zijn fietsen in carbon. Er zijn fietsen met elektrische ondersteuning en vanzelfsprekend zijn er ook zonder. Hoe begin je daaruit te kiezen? Laat ons gewoon even aan de hand van een aantal eenvoudige vragen een paar keuzes maken.
Vraag 1 : Hoe is het met jou conditie gesteld?
Als je conditie tiptop in orde is, ga dan voor een niet elektrische fiets. Maar anderzijds, als je conditie niet al te “fameus” is, ga dan gewoon voor een elektrisch ondersteunde fiets. Zeker als je in een gebied woont met heel wat heuvels. Er is niets minderwaardig aan een elektrische fiets. Sterker nog: het heeft totaal geen zin om je helemaal kapot te rijden. Dat ga je niet volhouden, en het is ook puur fysiologisch onzin. Maar daarover in een andere blogpost meer.
Vraag 2 : asfalt of bosweg?
Of anders gesteld : ga je voor fietsen op de weg, of voor fietsen op onverharde paden? Als je hier geen voorkeur voor hebt, stel je dan even deze vraag: hoe zit het met je motorische vaardigheid op een fiets? Als je heel vaardig bent, dan heb je de keuze. Als het lang geleden is dat je op een fiets zat, kies dan best voor verharde wegen om te beginnen. De kans is dan immers ook groot dat je conditie niet helemaal top is. En dan ga je er meer aan hebben om deze eerst op te krikken.
Als je een “beetje van beiden” wilt gaan doen, dan is een gravel fiets het overwegen waard. Gravel fietsen is een enorme hype en ligt een beetje tussen wegfietsen en mountainbike fietsen. Er zijn ondertussen fietsen beschikbaar die “hybride” zijn.
Vraag 3 : waar haal je die eerste fiets?
Er zijn op dit moment heel wat tweedehands fietsen te koop. Veel mensen zijn beginnen fietsen, maar hebben het niet vol gehouden. Ga op zoek naar een “instapmodel”. En of je nu voor een wegfiets, een mountainbike of een gravelbike gaat, kies een model dat niet uit carbon gemaakt is. De kans is groot dat je ooit op een carbon fiets terecht komt, die hebben immers heel wat voordelen. Maar die hebben ook één groot nadeel (naast het prijskaartje) : carbon kan bij een val onherstelbaar beschadigd worden. Als je een tweedehands fiets koopt, kan je nooit zeker weten of die fiets geen “voorgeschiedenis” heeft. En dit soort “breuken” zijn niet altijd met het blote oog te zien.
Een bijkomende voordeel als je begint met een tweedehandsfiets is dat je die later kan gaan gebruiken als “indoor” fiets. Als het fietsen heel erg meevalt, is de kans groot dat je inderdaad ooit met een smarttrainer aan de slag zal gaan. Je kan dat perfect met dezelfde fiets doen waarmee je buiten ook gaat fietsen. Maar dan moet je die wel iedere keer monteren en demonteren. Als je met een goedkope tweedehandsfiets bent begonnen, kan je die perfect promoveren tot indoor fiets.
Dus samengevat : begin met een goedkoop tweedehands model. En wees niet te fier om met een elektrische te beginnen. Zorg vooral dat je er plezier aan beleeft van in het begin. Anders ga je het nooit volhouden.
De kledij
“Als je begint te fietsen, dan zal je wel voor een tijdje overal pijn hebben. En eigenlijk, als je gaat fietsen, dan heb je altijd ergens pijn.” Nee, dat klopt helemaal niet. Niemand gaat 150km voor het plezier rijden, iedere week, als ze overal pijn hebben. En dan gaat het hier niet over spierpijn na de inspanning, maar over pijn tijdens het fietsen. Zelfs overdreven veel spierpijn “the morning after” is eigenlijk geen goed teken. Dat wil zeggen dat je te zware inspanningen doet voor jou conditie niveau. Er is eigenlijk maar 1 soort pijn die in het begin voorkomt : pijn aan je zitvlak. Als je begint te fietsen, zal je daar niet aan kunnen ontsnappen. Je kan wel proberen dit zoveel mogelijk te vermijden door ineens te investeren in één of meerdere goeie fietsbroeken. In een fietsbroek zit een “zeem”. Dat is tegenwoordig helemaal geen “zeem” maar, maar een complex ding met meerdere lagen speciale materialen in. Laat je niet verleiden om een goedkoop “instap model” te kopen. Kies ineens een deftige broek, met een top kwaliteit “zeem” erin. Ja, ook dan zal je vermoedelijk wat “zadelpijn” hebben, maar pas dan de frequentie van je fietsen aan. Begin bijvoorbeeld met 2 keer per week. Zadelpijn zou trouwens niet tijdens het fietsen mogen voorkomen. Alle pijn die je tijdens het fietsen krijgt is een teken dat er iets niet normaal is. De oplossing daarvoor is een bike fit. Een volledige bike fit heeft voor een beginnende fietser geen zin. Ga naar een betere fietswinkel en koop daar je tweedehands fiets. Die mensen zullen je op weg zetten.
De zadelpijn de dag na je fietsen zou na een dag of 2 moeten weg zijn. En na een maandje geregeld fietsen zou dat probleem moeten verdwijnen.
Een paar weetjes…
- Het klinkt raar, maar een zacht zadel zal meer zadelpijn veroorzaken dan een hard zadel! Het is je broek die de “bescherming” moet bieden, niet het zadel.
- Welke pedalen zal je kiezen? Want daar hangt de keuze van je schoenen van af. Kies je voor klikpedalen. Pedalen waar je vast zit. Of kies je voor “losse” pedalen. Als je echt serieus wilt gaan fietsen, zal je ooit bij klikpedalen uit komen. Die zijn namelijk efficiënter. Maar die zijn vaak ook voor de beginnende fietser een “bedreiging”. Kies waar je zelf het meest comfortabel bij bent. Je kan pedalen altijd makkelijk vervangen.
- Wat draag je onder een koersbroek? Helemaal niets. Een koersbroek is gemaakt om zonder ondergoed te dragen. Ondergoed zal irritaties opleveren.
- Wist je dat je een volledig gezin kan aansluiten bij één van de wielerbonden in Vlaanderen voor minder dan 50€ per jaar? Waarom zou je dat doen? Wel, om 2 redenen : in die prijs zit een verzekering tegen ongevallen, maar ook een verzekering tegen “pech onderweg”. Ga het even opzoeken!
- Wat ga je doen bij een lekke band? Neem van bij het begin een setje reparatie materiaal mee. En oefen best even op voorhand …
De fietscomputer met als zijn rand toepassingen
Je kan natuurlijk zomaar beginnen fietsen, zonder enige fiets navigatie en of computer. Je kan ook je GSM gebruiken, zeker in het begin. Wat wel een absolute aanrader is, is om van bij het begin je ritten “op te nemen”. Eén accessoire wat wel absoluut aan te raden is van bij het begin, is een hartslagmeter. Je hartslag is een indicatie van hoe het met je gaat. Hoe hoger je fietsniveau, hoe meer je die kan gaan gebruiken in allerlei complexe scenario’s. Als je toch zonder hartslagmeter aan de slag gaat, ga dan altijd fietsen op een inspanningsniveau dat je kan blijven praten. Ga je met een hartslagmeter op stap, ga dan niet hoger dan de hartslag die je kan vinden met deze formule:
Max hartslag tijdens het fietsen = (220 - leeftijd (in jaren)) x 0.75
Is dit helemaal wetenschappelijk correct? Nee, het is veel complexer dan dat. Maar het geeft een goed idee. Wat je zal vaststellen is dat dit zeer laag is. De kans is groot dat je tijdens je eerste fietstochten helemaal niet onder deze grens kan blijven! Zeker als je basis conditie niet in orde is, of als je in een heuvelachtig gebied woont. Een elektrische fiets kan helpen. Meer daarover in een volgende blog. Dit is echt de optimale hartslag waarmee je moet werken. Dat zal ook een hartslag zijn waarbij je nog kan praten. En hoe raar het ook klinkt : dit is ook het hartslag niveau waar iemand als Pogacar heel vaak op traint. Klinkt raar, maar het is absoluut zo.
Maar welke fiets computer moet je dan kopen? Je kan best naar de functionaliteit kijken die je zelf wenst. Navigatie, kaartmateriaal, fietsgegevens,… Eén iets moet je op zich wel beseffen. Je kiest niet alleen voor een merk van fietscomputer, maar ook voor een achterliggend software platform. Persoonlijk zou ik overwegen om van bij de start een Strava account aan te maken. Dat platform is onafhankelijk van de leveranciers van fietscomputers. Als je daar al je data opslaat, kan je nog van merk veranderen. Je kan beginnen met een gratis account. Tenzij je graag je eigen routes wilt gaan plannen op voorhand. Dan moet je ofwel een betalend Strava account nemen, ofwel iets als Komoot gebruiken. Ikzelf gebruik Strava voor route plannen en ik heb dus een betalend account. Dat blijft een persoonlijke keuze.
En wat moet indoor fietsen?
Ook dat is voer voor een volledige blog post. Indoor fietsen is de laatste jaren heel populair geworden. Smarttrainers zijn zoals je kan vermoeden “intelligent”. Dat wil zeggen dat de trainer kan bepalen hoeveel weerstand je krijgt. Daarmee wordt als het ware een outdoor situatie (bergop, bergaf, wind tegen, in het wiel zitten,…) gesimuleerd. Zo kunnen ritten indoor afgewerkt worden met video van de “echte rit” buiten. Of kunnen trainingsprogramma heel nauwkeurig uitgevoerd worden. Eénmaal je de fietsmicrobe te pakken hebt, is de kans groot dat je ook indoor aan de slag zal gaan. Indoor fietsen is in ons klimaat vaak een makkelijke, maar ook noodzakelijke oplossing als je toch wilt trainen. In de winter is het vroeg donker. Tenzij je in weer en wind buiten wilt gaan fietsen met verlichting, is een indoor fiets opstelling net iets comfortabeler.
Beginnen met fietsen is vooral een kwestie van doen. Er zijn inderdaad heel wat vragen. En er is heel wat kennis die je misschien best op voorhand zou weten. Het allerbelangrijke is : amuseer je van in het begin en overschat je conditieniveau niet.